Bridge Labs · آزمایش ۰۰۲
پارس، موزهٔ مواد
پنج هزار سال، دوازده تالار. هر تالار از مادهٔ روزگارِ خودش ساخته شده است.
با اسکرول در زمان بالا بیایید: کهنترین لایه اول میآید و هر لایه شما را به امروز نزدیکتر میکند.
تالارِ ۱ · فلاتِ ایران · حدود ۳۲۰۰ تا ۲۰۰۰ پ.م.
گِلِ نقشدار
Painted Clay · The Iranian Plateau
تجربهٔ دستی
جام را بچرخانید
جامِ سفالیِ شهر سوخته پنج نقش از بزی دارد که بهسوی درختی میجهد. جام را بچرخانید تا نقشها پشتِ سرِ هم بیایند و بز به راه بیفتد؛ همان اصلی که انیمیشن بر آن ساخته شده است.
تالارِ ۲ · ایلام · حدود ۲۰۰۰ تا ۵۴۰ پ.م.
آجر و قیر
Brick & Bitumen · Elam
تجربهٔ دستی
زیگورات را برپا کنید
چغازنبیل را طبقه به طبقه بسازید و روی آجرهایش نوشتهٔ ایلامیِ اونتاشناپیریشا را بخوانید؛ شاهی که حدود ۱۲۵۰ پ.م. آن را ساخت.
تالارِ ۳ · پاسارگاد · حدود ۵۵۰ تا ۵۳۰ پ.م.
سنگِ سپید و آب
White Stone & Water · Pasargadae
تجربهٔ دستی
پردیس بسازید
جویهای سنگی را روی شیبِ زمین بچینید و آب را راه بیندازید. هر جا آب برسد درخت میروید و طرحِ باغِ چهاربخشیِ ایرانی کمکم پیدا میشود.
تالارِ ۴ · بابل و منشور کوروش · ۵۳۹ پ.م.
آجرِ لعابی
Glazed Brick · Babylon and the Cyrus Cylinder
تجربهٔ دستی
منشور کوروش، واژه به واژه
منشور را بچرخانید، نورِ مورب رویش بتابانید و همهٔ ۴۵ خط را واژه به واژه به فارسی و انگلیسی بخوانید.
تالارِ ۵ · شاهنشاهی · حدود ۵۲۲ تا ۴۸۶ پ.م.
زر و راه
Gold & Road · The Empire
تجربهٔ دستی
پیغام را برسانید
پیغامی را از سارد به شوش بفرستید: پیاده حدود ۹۰ روز، با چاپارهای دستبهدست حدود نُه روز. منزلها را خودتان بچینید و دریکی زرین را در نور بچرخانید.
تالارِ ۶ · تخت جمشید · ۵۱۸ تا ۳۳۰ پ.م.
سنگِ خاکستری
Grey Stone · Persepolis
تجربهٔ دستی
از پلکانِ آپادانا بالا بروید
نقشبرجستهٔ پلکانِ آپادانا را قدم به قدم ببینید: ۲۳ هیئت با هدیههایشان. روی هر هیئت بزنید تا بدانید از کجا آمده و چه آورده است.
گذرگاه · ۳۳۰ پ.م.
خاکستر
اسکندر تخت جمشید را آتش زد. شاهنشاهی فرو ریخت، اما فرهنگ ماند.
تالارِ ۷ · اشکانیان · ۲۴۷ پ.م. تا ۲۲۴ م.
نقره
Silver · The Parthians
تجربهٔ دستی
ابریشم را برسانید
کاروانی را از چین تا روم ببرید. در هر منزل کالا دست به دست میشود و بهایش بالا میرود؛ ببینید اشکانیان کجای این راه ایستاده بودند.
تالارِ ۸ · ساسانیان · ۲۲۴ تا ۶۵۱ م.
گچبری
Carved Stucco · The Sasanians
تجربهٔ دستی
چترنگ بازی کنید
نیای شطرنج را با قاعدههای کهنش بازی کنید؛ فرزین تنها یک خانه اریب میرود و پیل دو خانه اریب میپرد. پایانِ بازی همان «شاه مات» است.
تالارِ ۹ · روزگارِ دانشمندان · سدهٔ ۹ تا ۱۳ م.
کاغذ و جوهر
Paper & Ink · The Age of Scholars
تجربهٔ دستی
زمین را مثلِ بیرونی اندازه بگیرید
از بالای کوه به افق نگاه کنید، زاویهٔ فرورفتگیِ افق را بخوانید و شعاعِ زمین را حساب کنید؛ همان روشی که ابوریحان بیرونی به کار برد.
تالارِ ۱۰ · اصفهان · سدهٔ ۱۵ تا ۱۸ م.
کاشیِ لعابی
Glazed Tile · Isfahan
تجربهٔ دستی
گره بسازید
با پنج کاشیِ گره، ضلع به ضلع، نقشهایی بسازید که هرگز عیناً تکرار نمیشوند؛ مانندِ نقشِ بقعهٔ درب امام (۱۴۵۳ م.) که فیزیکدانان آن را با شبهبلورها مقایسه کردهاند.
تالارِ ۱۱ · فرش · از سدهٔ ۵ پ.م. تا امروز
پشم
Wool · The Carpet
تجربهٔ دستی
تصویری از گرهها
روی شبکهای از گرهها طرحِ یک ترنج را ببافید و ببینید هر گره یک نقطه است؛ همانطور که هر عکسِ دیجیتال از پیکسل ساخته شده است.
ویژه · بخشی از تالارِ ۱۲ · شبِ یلدا
یلدا
Yalda · The Longest Night
تجربهٔ دستی
بلندترین شب را به صبح برسانید
ببینید شبِ یلدا در شهرِ شما چند ساعت است، بعد نیت کنید و دیوانِ حافظ را برای فال باز کنید؛ همان کاری که بسیاری از خانوادههای ایرانی در این شب میکنند.
تالارِ ۱۲ · امروز · امروز
آینه و واژه
Mirrors & Words · Today
تجربهٔ دستی
لحظهٔ نوروز
لحظهٔ دقیقِ تحویلِ سال را برای هر سال و هر شهر حساب کنید و ببینید خورشید در آن لحظه کجای آسمان است.
پیشنمایش
چطور بازدید کنید
در زمان بالا بیایید
از کهنترین لایه، پنج هزار سال پیش، شروع کنید و تا امروز بالا بیایید. هر تالار به تالارِ بعدی پیوند دارد.
یک چیز را امتحان کنید
هر تالار یک تجربهٔ دستی دارد که حدود پنج دقیقه طول میکشد.
بدانید چه میبینید
هر تالار واقعی را از بازسازی جدا میکند و منبعهایش را میآورد.
دربارهٔ موزه
«پارس، موزهٔ مواد» پروژهای از Bridge Labs است. نشان میدهد و ادعا نمیکند: شیء، متن و منبع پیش از هر چیز میآیند. دربارهٔ فرهنگ است، نه سیاستِ روز، و هر تالار به فارسی و انگلیسی منتشر میشود.
- نشان بده، ادعا نکن
- هر ادعا یک منبع
- فرهنگ، نه سیاستِ روز
- فارسی و انگلیسیِ هموزن